АВСТРАЛИЯЛИКЛАР ШАҲАРНИНГ ИФЛОСЛАНИШИНИ ТЎХТАТИШНИНГ ДАҲШАТЛИ УСУЛИ БИЛАН ЯҚИНЛАШМОҚДА

Сув ресурсларининг пластик ифлосланиши ва сузувчи ахлат тобора ўсиб бораётган глобал муаммодир. Бу нафақат одамлар учун, балки ёввойи ҳаёт учун ҳам хавфлидир. Яхшиямки, баъзида энг оддий ва осон ечимлар самарали эканлиги исботланга. Бу йил бутун дунё Австралиянинг Квинана шаҳрини яхши бир сабаб билан эшитди.

2018-йил март ойида Квинана шаҳрида Хенли қўриқхонасида иккита дренаж тармоғи ўрнатилди. Дренаж тизимларидан пластик чиқиндиларни камайтириш учун дренаж тармоқлари ёки “аҳлат тузоқлари” жойлаштирилган. Тўрлар маҳаллий йўллар тармоғидан ифлослантирувчи моддалар ва қаттиқ чиқиндиларнинг қўриқхоналарга оқиб тушишини олдини олиш учун мўлжалланган. Ахлат тузоқлари турар-жой ва табиий жойлар ўртасида жойлашган иккита дренаж трубасининг тешикларига жойлаштирилди.

Тармоқлар, шу жумладан ишлаб чиқариш, монтаж ишлари ва қурилиш ишлари шаҳарга тахминан 20000 долларга тушди.Чиқиндиларни бошқаришнинг бундай усули жуда тежамли эканлиги исботланди, чунки меҳнати (ахлатни қўл билан йиғиш учун ишлатиладиган ишчилар) яланғоч минимал даражага тушурилди. Тузоқларни ўрнатиш нисбатан осон ва улар тўлгандан кейин – кран билан олиб кетишади.

Март ойида ўрнатилгандан сўнг, тўрт ой ичида тармоқлар 815 funt (370кг) ахлатни йиғган.Тўпланган чиқиндилар саралаш жойига ташланган, у ерда яшил чиқиндилар мулчга айлантирилган ва қайта ишланган, қайта ишланмайдиган материаллар ажратилиб, пластмасса қайта ишланган. Шаҳар аҳолиси ушбу тармоқлар жуда муваффақиятли лойиҳа эканлигидан мамнун. Маҳаллий ёввойи табиат ҳам фойда кўрган улар нафақат тоза фойда балки тоза ҳудудда яшашади, балки ахлат тузоқлари улар учун хавфли эмас, чунки ҳозирги кунга қадар тўрнинг бирон бир жойида бирон ҳайвон ушланмаган.

“Биз биламизки, Квинана жамоаси глобал муаммолар ва атроф-муҳитга ижобий таъсир кўрсатадиган хатти-ҳаракатларга жуда иштиёқлидир. Агар дренаж тармоқлари бўлмаганидан, 370 кг чиқиндилар қўриқхонада қолиши мумкин эди”, ҳукумат атроф-муҳитни ҳимоя қилиш каби ташаббусларга диққатни қаратишни бошлаш қанчалик муҳим эканлигини тушуниб боряпти, - дейди Майёр Адамс. Квинана шаҳри 2019-йилда иккита қўшимча дренаж тармоғини ўрнатишни режалаштирмоқда. Шаҳар сув ифлосланишини паст даражада ушлаб туришнинг энг самарали ва иқтисодий усули деб қарор қилди. Тасаввур қилинг-агар атиги тўрт ой ичида 815 funt ахлат йиғилган бўлса, бир-икки йилда қанча пул йиғиш мумкин? Умид қиламанки, Ўзбекистон ҳам Квинанадан ўрнак олиб, шаҳарларимизга тўрларни ўрнатадилар.

Ферузбек САЙФУЛЛАЕВ,